|
Samtök ferðaþjónustunnar |
|
Ræða Stefáns Eyjólfssonar 26. mars 2004 Ágæta samstarfsfólk. Mig langar að nota tækifærið og þakka fyrir það traust sem mér var sýnt
með kosningu minni í stjórn SAF í gær.
En hingað er ég kominn til að fjalla um Vöruþróun í Íslenskri
ferðaþjónustu. Þegar hugurinn reikar og ég velti fyrir mér hvað það er sem okkur vantar
til að gera góða ferðaþjónustu betri eru það nokkur atriði sem koma upp í
huga mér. Mig langar til þess að
deila þessum hugleiðingum mínum með ykkur. Í fyrsta lagi langar mig að vekja
máls á flokkun gististaða í ferðaþjónustu á Íslandi. Ýmis fyrirtæki á Íslandi hafa tekið
þátt í því á undanförnum árum að uppfylla þær kröfur sem stjörnukerfi SAF
setur fyrirtækum og þá er ég með í huga hótelin á Íslandi. Þau fyrirtæki sem hafa tekið þátt í
stjörnugjöfinni eiga mikið hrós skilið fyrir framsýni. Ég tel stjörnukerfið vera í raun
verkfæri okkar til þess að þróa þá vöru sem fyrirtækin bjóða uppá og vildi sjá sem flesta gistiaðila
taka þátt í þessu verkefni. Það
er að sjálfsögðu ekki gott ef aðeins fá hótel á landinu taka þátt í
stjörnukerfinu og einhvernvegin verðum við að finna leið sem hvetur hótelin
til þess að taka þátt í þessu þarfa verkefni. Við hjá Íslandsferðum erum stór aðili í innkaupum á
hótelherbergjum á Íslandi og um leið hvílir á okkur ákveðin skilda til þess
að stuðla að jákvæðri þróun í ferðaþjónustu. Til að leggja okkar lóð á vogarskálarnar, þá er mér ljúft
að tilkynna ykkur ,að ef við höfum val um fleiri en einn gististað á sama staðnum, þá hefur það hótel
forgang sem er þátttakandi í stjörnukerfi SAF. Ennfremur hvet ég aðra aðila í ferðaþjónustu til að taka
upp þetta kerfi og beini ég orðum mínum ekki hvað síst til rútu fyrirtækjanna. Í öðru lagi.- Íslensk
matarlist. Mönnum hefur verið tíðrætt um ágæti menningartengdrar ferðaþjónustu á
síðastliðnum misserum og hafa kannski ekki allir áttað sig á, um hvað málið
snýst. Í mínum huga þarf þrennt
að vera fyrir hendi til þess hægt sé að segja að ferðaþjónusta sé til
staðar. Við þurfum að hafa
aðgengið þ.e.a.s. samgöngur með hvaða hætti sem við skilgreinum þær, aðstöðu,
þ.e.a.s. gististað og síðast en ekki síst aðdráttarafl, eitthvað sem fær
okkur til að ferðast á ákveðinn stað.
Menningarhlutinn í hverju landi fyrir sig er því einn af þeim þáttum
sem fær okkur til að ferðast á ákveðna staði, aðrir þættir geta t.d. verið
náttúran sjálf eða jafnvel veðurfarið. Menningartengd ferðaþjónusta getur t.d. verið
listalíf í landinu, tónlist, leiklist, myndlist svo eitthvað sé nefnt. Einn þessara lista þátta getur líka
verið matarlistin. Við höfum
t.d. fengið marga ferðamenn til að sækja Ísland heim á hið merka framtak sem Food and Fun er, í febrúarmánuði síðastliðnum fylltu
erlendir gestir veitingahús og hótel okkar í næstum viku, á þeim tíma sem
eftirspurnin var hvað minnst.
Það sem mér hefur hinsvegar fundist vanta í íslenska matarlistaflóru er að geta nálgast hefðbundinn íslenskan
mat á veitingahúsunum okkar. Við státum af mjög góðum frönskum eldhúsum, ítölskum,
indverskum, kínverskum og svona má lengi telja. Raunar eru til íslenskir veitingastaðir sem bjóða upp á
afar góða fiskrétti, enda erum við eflaust með besta fisk í heimi. En hvar fær ferðamaðurinn á
veitingahúsi á Íslandi saltkjöt og baunir, bjúgu, hangikjöt, vel súrsaða
hrútspunga, kjöt í karrí, svið, slátur, kjötsúpu, og svona mætti lengi telja. Jú, við getum fengið svið á BSÍ og við getum fengið eitthvað af þessu
t.d. á Múlakaffi. En að mínu
mati er því miður ekki víða að finna þetta íslenska eldhús og hefðbundinn
íslenskur matur er of sjaldan í boði.
Ef ég ferðast til ókunnugs lands langar mig alltaf að smakka local
matinn. Í Skotlandi fæ ég mér
alltaf haggis, sem all flestir veitingastaðir bjóða uppá, oft í formi
forréttar. Sjáið þið fyrir ykkur
ef boðið væri upp á rjómalagað hrútspunga pate, eða harðfisk með ólívum sem
algengan forrétt á Fróni. Nú og þegar ég fer til Spánar fæ ég
mér hina ýmsu tapas smárétti, reykta
svína skinku sem hefur aldargamla verkunar hefð. Erum við ekki með gamla hefð á að verka lambakjötið, bæði
reykt og saltað. Ekki sér maður
oft hangikjöts forrétt á íslensku veitingahúsi. Ef ég er á ferð um Þýskaland fæ ég mér sveinehaxe og sour
croute sem hægt er að fá á nánast hverju veitingahúsi. Er ekki nánast bara hægt að fá
saltkjöt á veitingahúsi í Reykjavík á sprengidaginn? Það sem ég er að reyna að vekja máls á er að við erum allt of feimin að tefla
fram gamla íslenska matnum okkar.
Við höfum frábæra matreiðslumenn, frábæra veitingastaði og frábært
hráefni, en kannski erum við að leita of langt yfir skammt. Þegar ég segi of langt fyrir skammt
þá minnir það mig á eina ferð sem ég átti með 15 þýskum agentum sem ég var
með á Íslandi fyrir u.þ.b. 10 árum síðan. Ég fór með þá um suðvestur hornið og sýndi þeim það sem ég
taldi vera hvað athyglisverðast á svæðinu. Við förum að Kerinu, að Gullfoss og Geysi, meira segja niður
Hvítá á gúmmíbátum og vorum sótt á traktor með heyvagni í eftirdragi heim að
Drumboddsstöðum í Biskupstungum.
Þar var okkur boðið á bæ,
þar sem kaffiborðið svignaði undan pönnukökum, kleinum, súkkulaði og
rjóma, veisluborð eins og það gerist best í tungunum. Þjóðverjarnir sleiktu útum yfir
kræsingunum, allt í einu heyrðist baulað á hlaðinu á Drumboddstöðum. Það komu augu í þjóðverjana og þeir
spurðu hvort að það væru kýr á bænum.
Bóndinn játti því.
Þjóðverjarnir spurðu þá hvort að þeir mættu ekki skoða fjósið, sem að
var auðsótt.. Vandamálið við þá
heimsókn var helst sú að ég ætlaði aldrei að ná þeim aftur út í rútuna því
þeim fannst svo æðislega gaman að moka flórinn. Þetta mynnti mig óneytanlega á Dalalífsmyndina þar sem
Siggi Sigurjóns endurtók “I love it” aftur og aftur. Mér tókst seint og um síðir að ná
þeim út í bíl og þá var stefnan tekin á Nesjavelli, þar sem við tók í
jeppatúr með Adda um heiðina. Staldrað
var á nokkrum stöðum til að njóta útsýnis og fræddi Addi þá fólkið um ágæti
jeppanna, hverju hafði verið breytt í þeim og hvernig hann færi að því að
halda réttri stefnu í blind ösku bil.
Þegar Addi snéri sér við varð hann var við að allir agentarnir voru
horfnir. Hann horfði í augun á
mér og spurði “hvar er allt liðið?”
Ég skimaði hinu megin við bílinn og sá þá hvar þeir lágu allir á
fjórum fótum og voru að tína upp í sig bláber. Við héldum nú til Reykjavíkur eftir vel heppnaða ferð og snæddum
saman lambalæri með bernessósu, íslenskan rétt!!. Ég var nú orðinn spenntur að fá að vita hvað þeim hafi fundist vera
toppurinn á þessari tveggja daga ferð okkar, ég þurfti ekki að bíða lengi
eftir svari jú þeim fannst mest varið í íslenska kaffiboðið, að moka flórinn
í fjósinu og hápunkturinn var að tína upp í sig berin. Hvað segir þessi stutta saga okkur.
Getur verið að við séum stundum að leita of langt yfir skammt. Kannski höfum við tækifærin beint fyrir
framan nefið á okkur en sjáum þau einfaldlega ekki. Við ættum ávallt að hafa
á borðum okkar íslenskan mat sem allir geta verið stoltir af. Merkingar á vegum. Á vegum SAF hefur verið unnið umtalsvert starf hvað varðar vegamerkingar
í samvinnu við Vegagerð Ríkisins.
Góð vísa er aldrei of oft kveðin og um að gera að vekja máls á því sem
vel er gert og það sem má betur fara.
Á leið minni eftir
Reykjanesbrautinni varð ég viss um að þessi áminning um bætta merkingu á
vegum hefur ekki enn skilað sér.
Einsog allir vita stendur nú yfir tvöföldun Reykjanesbrautar.
Einu merkin sem ég sá á leið minni frá Keflavík var “Öxl endar” hvað
sem það nú þýðir. Ég er ekki
einu sinni viss um að allir Íslendingar átti sig á hvað þetta merkir, hvað þá
þeir erlendu ferðamenn sem þarna fara um. Ennfremur finnst mér að bæta megi upplýsingar um vegalengdir á þjóðvegum
landsins og þá að hafa upplýsingarnar á íslensku og á ensku. Ég þakka ykkur áheyrnina um leið og ég óska ykkur alls hins besta á
komandi ferðaári. |
|
© SAF - Samtök ferðaþjónustunnar |
